dr-ltenzin

བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པ་ནི་འཛམ་གླིང་འདིར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་མནའ་རབས་གྲགས་ཅན་སྨན་བཅོས་རིག་པ་བཞིའི་ཡ་གྱལ་ཡིན་ཅིང་། དེའི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱང་རང་རིགས་གང་དུ་བྱུང་ཞིང་གནས་ས་དེ་ཡིན་པ་དང་།  དེ་ནི་སྟོན་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པས་མདོ་བསྡུད་པ་ལས། འཛམ་བུ་གླིང་འདིར་ཆུ་ཀླུང་ཇི་སྙེད་ཅིག་འབབ་ཅིང་། མེ་ཏོག་འབྲས་ལྡན་སྨན་དང་ནགས་ཚལ་ཇི་སྙེད་པ།  མ་དྲོས་གནས་པའི་ཀླུ་རྒྱལ་ཀླུ་དག་ལ་བརྟེན་ནས།  དེ་ནི་ཀླུ་ཡི་རྒྱལ་པོ་དེ་ཡི་མཐུ་དཔལ་ཡིན་ཤེས་བྱ། ཞེས་རྒྱལ་བའི་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་འགྲོ་ལ་ཕན་བདེའི་ལམ་སྟོན་མཛད་པའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་ཅིག་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་རང་སྟོབས་ཀྱིས་མིན་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་གསུངས་པའི་མཐུན་དཔེར་བཀའ་སྩལ་བ་ལྟར་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་ནི་འཛམ་གླིང་གི་གཙུག་ཏོར་དུ་གནས་པ་དང་། གངས་རི་ཆེན་པོ་ཏི་སེ་དང་། མཚོ་མ་ཕམ་དང་། རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡ་སོགས་ནི་ཡུལ་དེའི་བཀོད་པ་ཡིན་ཅིང་། རྒྱ་གར་གྱི་མཆོད་སྦྱིན་དང་། སྲིད་སྲུང་སོགས་རིག་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་དང་། སྔོན་རབས་རྣམས་སུ་གསལ་བའི་ལྷ་ཆེན་པོ་དང་། ཨུ་མ་དང་། གཞན་ཡང་དྲང་སྲོང་དུ་མ་རོལ་ཞིང་དེ་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན་བདེ་བསྐྲུན་པའི་ནུས་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་མངོན་དུ་མཛད་པའི་གནས་དང་། གཞན་ཡང་བྲཧྨ་པུ་ཏྲཱ་དང་། གངྒཱ་དང་། རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ་དང་། འབྲི་ཆུ་དང་། རྨ་ཆུ་སོགས་འཛམ་བུ་གླིང་འདིར་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ཇི་སྙེད་འབབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན། ཡུལ་དེའི་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དང་དེ་དག་གི་དཔལ་ཡོན་ཡང་ཆེས་སྔ་མོ་ནས་དར་བ་རང་རེའི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་གསལ་ཞིང་། ཡུལ་དེའི་མནའ་རྫས་དང་འགྱུར་རྡོ་སོགས་ལ་དེང་དུས་ཀྱི་མི་རིགས་དང་ལོ་རྒྱུས་ཚན་རིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་ཞིབ་ལས་ར་འཕྲོད་བྱས་པ་མ་ཟད། དེ་དག་གི་དཔལ་ཡོན་ནི་(civilization)ཡུལ་གཞན་ནས་སྐྱས་སྤོ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་།  རང་གི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་མི་རིགས་དང་། རིག་གཞུང་གི་དཔལ་ཡོན་དར་རྒྱས་ཡིན་པར་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད། མི་རིགས་དེའི་དཔལ་ཡོན་དར་རྒྱས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིང་པོའི་ཁྲོད་དུ་རང་མི་རིགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཕན་བདེའི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་རིག་གནས་སྣ་ཚོགས་དར་འཕེལ་བྱུང་བ་དང་།  དེ་དག་གི་ནང་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་ཞི་ཞིང་བདེ་བར་རེག་པའི་ཐབས་སྒོ་གཅིག་པུར་གྱུར་པ་སྨན་བཅོས་ཀྱི་རིག་པའམ་གསོ་བ་རིག་པ་ནི་རིག་གཞུང་དེ་དག་གི་སྙིང་པོའི་ཡང་སྙིང་པོར་གྱུར་བས་ལྷན་དུ་དར་རྒྱས་བྱུང་བ་མ་ཟད། རིག་གཞུང་གཞན་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ལུགས་དང་ཐུན་མོངས་མ་ཡིན་པར་ནད་ཕན་ཟུག་ཞིའི་འབྱུང་ཁུངས་འཚོལ་ཞིབ་དང་། དེ་དག་དངོས་ཀྱི་ཚོར་བ་རང་མྱོང་དང་གཞན་མྱོང་གིས་ར་འཕྲོས་པ་བྱས་པའི་མྱོང་ཚོར་ངོ་མ་ཆུ་ཐིགས་བསགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ནི་གདོད་མའི་གསོ་རིག་ཡིན་ཅིང་། དེ་ལས་དེང་དུས་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་ལག་ལེན་རྣམས་ཡིན།

བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལྟར་ན་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་མི་ལོ་ཆིག་ཁྲིའི་ཡས་མས་སུ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེ་ད་ལྟའི་སྟོད་མངའ་རིས་ཁུལ་དུ་འཁྲུངས་ཤིང་། ཁོང་གིས་བརྗོད་བྱ་ཐེག་པ་རིམ་དགུ་དང་། རྗོད་བྱེད་བོན་སྒོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གིས་འགྲོ་ལ་བླང་དོར་ལམ་སྟོན་མཛད་པ་ལས། ཕྱྭ་གཤེན་ཐེག་པར་གནས་སྐབས་ཀྱི་བདེ་ཐབས་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པ་དག་ལ་ནད་མི་འབྱུང་བ་དང་། བྱུང་བ་ཞི་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་མཐའ་ཡས་པར་གསུངས་པ་དག་རང་གི་སྲས་དཔྱད་བུ་ཁྲི་ཤེས་ཀྱིས་འབུམ་བཞིར་བསྡུ་བར་མཛད་པ་ནི་རང་རེའི་གཉུག་མར་གནས་པའི་གསོ་བ་རིག་པ་ཡིན། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འཕོ་འགྱུར་ཀྱི་དུས་རིམ་ཁྲོད་དུ་རྒྱལ་ཕྲན་བཅུ་གཉིས་དང་། སིལ་མ་བཞི་བཅུ། དབང་མཛད་བཅུ་སོགས་ཀྱི་དུས་རབས་མཇུག་སྒྲིལ་ནས་པུར་རྒྱལ་གཅིག་གྱུར་བྱུང་སྟེ་དམག་དོན་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་དང་། དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཡར་རྒྱས་གང་ཐད་ནས་རྒྱ་དཀར་ནག་ལ་དོ་ཟླ་ཕེར་ཞིང་། སྤ་བཀང་བའི་སྟོབས་ཅན་གྱི་བཙན་པོ་ན་རིམ་གྱིས་ཏ་སིག་དང་། རྒྱ་གར། རྒྱ་ནག་སོགས་ཁྱིམ་མཚེ་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་ནས་ཚོང་ལས་དཔལ་འབྱོར།  ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཇི་སྙེད་ཅིག་ནང་འདྲེན་མཛད་པ་དང་། ལྷག་པར་ཡུལ་དེ་དག་གི་སྨན་བཅོས་རིག་པའི་རྩེ་མོར་སོན་པའི་མཁས་པ་དུ་མ་གདན་དྲངས་ནས་དེ་དག་གིས་གཞུང་ལུགས་ལ་བོད་ཕྲུག་བློ་ལྡན་རྣམས་ལ་སློབ་ཏུ་གཞུག་པ་དང་། དེ་དག་གི་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་ལག་ལེན་རྣམས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཕྱག་སྦལ་ཏུ་གསོག་བསྡུ་མཛད་པ་མ་ཟད། ལུགས་ཆེན་གསུམ་པོ་ཆིག་སྒྲིལ་སློབ་སྲོལ་དང་། བཀའ་གཙིགས་བཅུ་གསུམ་སོགས་ཀྱི་ཁྲིམས་ལུགས་གཏན་འབེབབས་མཛད་དེ་བོད་རང་གི་ཐུན་མོངས་མིན་པའི་གསོ་བ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་ལག་ལེན་གྱི་ཁོ་ལག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གསར་གཏོད་མཛད་པ་ནི་དེང་སང་གི་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པ་ཡིན།

བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་སྲིད་དོན་ལ་དར་རྒུད་ཀྱི་འགྱུར་བ་དུ་མ་ཞིག་བྱུང་ཡང་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་ལག་ལེན་དང་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་རྣམས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བློ་གྲོས་དང་སྙིང་སྟོབས་ཀྱིས་ད་བར་ཉམས་མེད་རྒྱུན་འཛིན་ཐུབ་པ་མ་ཟད། དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པ་རིག་གསར་འཕྲུལ་ཐབས་དང་། གོ་ལ་གཅིག་གྱུར་གྱི་དུས་རབས་འདིར་ཡང་གོ་ལ་གཅིག་གྱུར་གྱི་འགྲོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་ལུས་སེམས་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་ཞབས་ཞུ་དང་།  རྣམ་དཔྱོད་ཅན་གྱི་ཚན་རིག་པ་དང་།  ཉམས་ཞིབ་པ་དུ་མས་ཞིབ་འཇུག་དང་། གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་མར་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཅིང་།  རྒྱ་གར་དང་།  རྒྱ་ནག  སོག་པོ།  བལ་ཡུལ།  འབྲུག་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་དུ་མས་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་ངོས་ལེན་ཐོབ་པ་སོགས་རིས་མེད་འགྲོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་གི་དཔལ་དུ་གྱུར་པའི་ངོ་མཚར་གཟི་འོད་འཕྲོ་བའི་རིག་གཞུང་གསོན་པོ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལྟ་བུའི་གསོ་བ་རིག་པ་དེ་ནི་རིས་མེད་འགྲོ་བའི་སྤྱི་ནོར་དང་དཔལ་དུ་གྱུར་བ་འདི་ཉིད་རྒྱུན་འཛིན་དང་།  དེང་དུས་ཀྱི་འགྲོ་བའི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དང་མཐུན་པའི་ཉམས་ཞིབ་ཀྱི་ལམ་ནས་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་བྱེད་རྒྱུ་ནི་བོད་མི་རིགས་ལ་དུས་རབས་ཀྱིས་བཀལ་བའི་ལས་འགན་ཞིག་ཡིན་པ་ངོ་འཕྲོད་པར་བྱས་ཏེ་༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་བཀའ་དགོངས་ལྟར་བོད་མི་རིགས་ཡོངས་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་དང་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་ཆིག་སྒྲིལ་བྱས་ནས་འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་པོའི་འགྲོ་བ་ཡོངས་ལ་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཞིག་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན། བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་སྨན་དགེ་རག་རྡོ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གྱིས་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༦།༩།༡ ལ།།

 

ཚོགས་གཙོའི་གསུང་འཕྲིན། ༢༠༡༣

ཚོགས་གཙོའི་གསུང་འཕྲིན། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༠

ཚོགས་གཙོའི་གསུང་འཕྲིན། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༩